Nhận biết giao tiếp độc hai trong văn phòng, nơi làm việc

Giao tiếp độc hại ở văn phòng: hiểu để tránh, giao tiếp để gắn kết.
Trong môi trường công sở, kỹ năng giao tiếp không chỉ là công cụ truyền đạt thông tin, mà còn là “chìa khóa” để xây dựng sự tin tưởng và tinh thần đồng đội. Tuy nhiên, có những lúc chúng ta vô tình rơi vào kiểu giao tiếp độc hại mà không nhận ra khiến mối quan hệ với đồng nghiệp trở nên căng thẳng, hiệu suất làm việc giảm sút. Vậy làm sao để nhận ra và điều chỉnh?
Giao tiếp độc hai là những cách nói chuyện hoặc phản ứng gây tổn thương, áp lực hoặc tạo cảm giác tiêu cực cho người khác. Nó có thể đến từ sự vô ý như nóng giận, mệt mỏi, hoặc thiếu tinh tế trong cách dùng từ.

Một vài biểu hiện thường thấy của giao tiếp độc hại bao gồm việc mỉa mai, châm chọc hoặc “nói bóng gió” thay vì góp ý thẳng thắn; giữ im lặng để trừng phạt đối phương khi có mâu thuẫn; to tiếng hoặc dùng giọng ra lệnh gây áp lực cho người khác; luôn đổ lỗi thay vì cùng nhau tìm hướng giải quyết; gạt bỏ hoặc xem nhẹ ý kiến của người khác; và thường xuyên không lắng nghe hoặc ngắt lời trong khi người khác đang nói.

Vậy làm sao để chúng ta tránh mắc phải khi giao tiếp? Ý thức được nguy cơ là bước đầu tiên, nhưng làm sao để tránh mắc phải giao tiếp độc hại mới là điều tạo ra thay đổi thực sự. Điều quan trọng là ý thức và điều chỉnh cách nói chuyện, vì phần lớn giao tiếp độc hại đều có thể ngăn ngừa nếu chúng ta quan tâm hơn đến cảm xúc người đối diện. Khi đang tức giận, mệt mỏi, hoặc lo âu, bạn hãy tránh nói ra ngay lập tức. Hít thở sâu, đếm 5 giây và tự hỏi mình đang muốn truyền đạt điều gì hay chỉ đang tìm cách trút giận lên đối phương? Nên khi bạn tạm dừng vài giây để điều chỉnh cảm xúc, thay vì bật ra nói “Tôi chịu hết nổi rồi!” thì bạn có thể nói “Tôi đang hơi căng thẳng, mình nghỉ 5 phút rồi trao đổi tiếp nhé?”.

Thay vì trách móc, đổ lỗi, ta nên thay đổi bằng cách nói cởi mở hơn như tôn trọng hỏi ý kiến và đưa ra các hướng mang tính gợi mở, như “tôi nghĩ chỗ này có gì đó ta nên xem lại, anh thấy sao?” hay “bạn có thể giúp mình hiểu thêm lý do bạn chọn phương án này không?”

Trong cuộc họp, các buổi trao đổi, hãy chủ động lắng nghe một cách thực sự, nhìn người đối diện khi nói, không ngắt lời. Khi cần, chúng ta có thể nhắc lại nội dung khi cần thiết.

Nếu đối phương cần chỉnh sửa hay phê bình, chúng ta không nên góp ý nơi đông người, trong nhóm làm việc, dễ khiến người đó cảm thấy mất mặt. Chúng ta nên biết chọn thời điểm thích hợp để góp ý riêng với thái độ nhẹ nhàng, khuyến khích.

Khi trao đổi dù không đồng tình, ta nên chọn lời nói tích cực, rõ ràng và có thiện chí, thể hiện sự tôn trọng với đối phương. Như “tôi có cách nhìn hơi khác chút, tôi thử trình bày thế này chị xem được không…” hay “mình thấy ý bạn được đấy, có ý này thử cân nhắc thêm xem sao…”

Nhưng nếu lỡ có điều gì làm người khác tổn thương, chúng ta cũng đừng ngại nói lời xin lỗi và tìm cách điều chỉnh ngay lập tức sẽ làm dịu đi sự hiểu lầm và giữ lại sự tin tưởng và tôn trọng.

không ai là hoàn hảo trong giao tiếp. Điều quan trọng là biết quan sát, lắng nghe và học cách điều chỉnh khi cần thiết. Một lời nói đúng lúc, đúng cách có thể thay đổi cả tinh thần của một ngày làm việc, gắn kết đội nhóm và giúp mọi người cùng phát triển.

Nếu mỗi chúng ta đều giao tiếp với thiện chí, nơi làm việc sẽ nơi đáng để gắn bó.